Brussel-Stad
Speelplein
Toegang voor personen met een beperkte mobiliteit

Voor de Ambiorixsquare vormden tuinen in Franse stijl de inspiratiebron. Rechte paden of een cirkelvormige boog omlijnen de geometrische vakken met grasvelden, bloemperken, fonteinen, beeldhouwwerken en een speeltuin.

Openingsuren

De square is altijd toegankelijk.

Contact

Hebt u een vraag? Wilt u een probleem signaleren?
Richt u dan tot de dienst Groene ruimten van de stad Brussel op 02 279 60 00 of tot de Politie op nummer 02/279 79 79.
Leefmilieu Brussel op 02 775 75 75 of info@leefmilieu.brussels

 

Uitrusting

Speeltuin voor kinderen van 3 tot 7 jaar met grote zandbak, veerspeeltuigen, wip, glijbaan, draaischijf. Waterbekkens, speeltuin voor kleine kinderen, zitbanken, vuilnisbakken, straatverlichting en trappen.

Er geraken

De square ligt in het noordoosten van de stad Brussel in de wijk die ook de naam „wijk van de squares‟ draagt.

 

Openbaar vervoer
BUS: 60 (halte(s) : Ambiorix) - 64 (halte(s) : Ambiorix, Livingstone) - 21, 79 (halte(s) : Michelangelo) - 205, 63 (halte(s) : Ambiorix, Gutenberg, Margareta, Michelangelo, Waterloo Wilson) - 29 (halte(s) : Gutenberg, Waterloo Wilson) - 59 (halte(s) : Gutenberg, Livingstone)
Speelplein
Toegang voor personen met een beperkte mobiliteit

Buiten de stadsmuren had Brussel vroeger het uitzicht van het platteland, met kleine land- of tuinbouwbedrijven (tenminste als de bodemkwaliteit dat toeliet), molens, brouwerijen en andere bedrijfjes. Hier en daar stonden kriskras wat bouwvallige huisjes, maar ook enkele mooie landhuizen voor de edellieden.

Ten oosten van Brussel slingerde de Maalbeek zich door de velden en vormde langs zijn loop een reeks vijvers die het overtollige regenwater in de natte seizoenen opringen. De grootste was de Hoevijver met een oppervlakte van 7 hectare. Later werd die herdoopt tot de „vijver van Sint-Joost‟. De waterpartij aan de Maria-Louizasquare is daar een laatste restant van. De Maalbeekvallei werd gekenmerkt door uitgesproken reliëfverschillen.

In 1810 werd beslist om de stadswallen af te breken. Dat was de aanzet voor een langzaam, maar onverbiddelijk proces van verstedelijking ten koste van het omringende platteland en natuurlijk ook van de Maalbeekvallei.

In 1853 lijfde de stad Brussel de helft van het grondgebied van Sint-Joost-ten-Node in. Daarbij hoorde het stuk waar nu de squares liggen.

Vanaf dat moment zagen de uitbreidingsplannen voor deze wijk in het noordoosten het daglicht. Ze waren van de hand van baron Jamblinne de Meux, ingenieur bij de stad Brussel of van architect Gédéon Bordiau (die ook het Jubelpark ontwierp).

Uiteindelijk viel de keuze in 1875 op de voorstellen van Bordiau die trouwens rekening hield met de opmerkingen van de stadsingenieur. Hij plande een ondergrondse spoorweglijn als verbinding tussen het Noord- en het Leopoldstation, de afbraak van de aanpalende woningen en van de dichtbevolkte Granvellewijk, en het dichtgooien (om hygiënische redenen) van een groot deel van de vijver van Sint-Joost. Op deze vrijgekomen oppervlakte plande hij de aanleg van een opeenvolging van pleinen en kaarsrechte straten tegen een langzaam oplopende helling.

Helemaal bovenaan wilde hij een kerk laten bouwen. En er waren ook plannen voor een Paleis voor Schone Kunsten. Maar toen de werken eind jaren 1880 op hun einde liepen, maakte de economische crisis de uitvoering van deze laatste twee projecten onhaalbaar.

Bovendien moesten de in volle platteland aangelegde squares verschillende jaren wachten op de nodige verkavelingen rond de pleinen en in de aanpalende straten. Die kwamen langzaam op gang, maar rond de eeuwwisseling stonden de meeste huizen van de „squarewijk‟ er wel.

En wat voor huizen! Ze werden gebouwd tijdens een rijke architecturale periode en vormen tot op vandaag een relatief homogeen geheel, met de subtiliteiten van het eclectisme en de „neostijlen‟ (vooral Vlaamse neorenaissance). Daarbovenop vertonen ze kenmerken van de uitzonderlijke stijl die de art nouveau vormt en waarvan nog enkele meesterwerken overblijven rond de squares, zoals het hotel Saint-Cyr van Gustave Strauwen.

Beeldhouwwerken

Paard bij drinkplaats (1899)
De stad Brussel bestelde dit bronzen beeldhouwwerk bij Constantijn Meunier (1931-1905). Het stelt een man met paard voor. Ze rusten uit na hun zware arbeid in de mijn. Het paard lijkt zich te laven aan het water van de fontein waar het beeldhouwwerk bovenuit stijgt.
 
Gedenkteken Max Waller (1914)
Max Waller (1860-1889) stichtte het avant-gardistische literaire tijdschrift „La Jeune Belgique‟ dat de Belgische literatuur verdedigde, en was er hoofdredacteur van. Het gedenkteken van Victor Rousseau (1865-1954) toont zijn profiel in wit marmer. Erboven torent een gebeeldhouwde vrouwenfiguur in verguld brons die met haar houding en gedrapeerde jurk de symbolistische koorts van die periode illustreert.

Het barbaarse element, de georganiseerde samenleving en de fraaie beschaving (1898-1899)
Drie beeldhouwwerken in brons op stenen voetstukken domineren het waterbekken en zelfs de volledige Ambiorixsquare. Ze zijn het werk van de klassieke en aristocratische beeldhouwer Jacques de Lalaing (1858-1917) die in zijn verbeelding een allegorie zag van de drie stadia van de mensheid. Een primitieve mens met sterke spierbundels verzinnebeeldt het barbaarse element. In het midden stellen de Kunsten of de overheersende Griekse invloed, de fraaie beschaving voor. Aan de andere uithoek staat de Romeinse rechtspraak symbool voor de georganiseerde samenleving.


 

Op de Ambiorixsquare zijn de bezienswaardigheden: een tulpenboom (Liriodendron tulipifera) met een indrukwekkend dikke stam, maar vooral de promenade met opgebonden lindebomen.

Fauna
staartmees
groenling
boomblauwtje
boomkruiper
houtduif
zwarte kraai
kauw
knobbelzwaan
grote bonte specht
mandarijneend
roodborst
slechtvalk
boomvalk
sperwer
vink
meerkoet
waterhoen
gaai
ijsvogel
lantaarntje
zilvermeeuw
nijlgans
kokmeeuw
grote gele kwikstaart
gewone oeverlibel
wilde eend
koolmees
huismus
aalscholver
zwarte roodstaart
krakeend
tjiftjaf
fitis
grote keizerlibel
ekster
fuut
heggenmus
halsbandparkiet
vuurgoudhaan
goudhaan
turkse tortel
spreeuw
zwartkop
grasmus
braamsluiper
dodaars
bergeend
winterkoning
koperwiek
merel
zanglijster
kramsvogel
atalanta
bosrietzanger
blauwe reiger
tafeleend
kuifeend
kleine karekiet
canadese gans
buizerd
Flora
taxus