Oudergem
Toegankelijk voor het publiek
natura 2000
  • Speelplein
  • Moestuin
  • Toegang voor personen met een beperkte mobiliteit
  • Picknicktafel

Als wandelpark en toegangspoort tot het Zoniënwoud, vormt het Rood Klooster een geheel van architectuur, bos en natuurgebied met een heel grote rijkdom.

De eeuwenlange aanwezigheid van een van de grootste priorijen van de Augustijnen in Brabant, drukte natuurlijk zijn stempel op het landschap. Maar ook de aard van de bodem en de overvloed aan vochtige zones maken er vandaag nog altijd een plek van met een magische uitstraling. En de Brusselaars weten die naar waarde te schatten.

Lire plus

Praktische informatie

Openingsuren

Toegankelijk voor het publiek

Parkwachters van Leefmilieu Brussel zijn overdag regelmatig aanwezig.

Informatie ter plaatse

  • Hebt u een vraag? Wilt u een probleem signaleren? Spreek dan een van de bos – of parkwachters aan.
  • In noodgevallen : Leefmilieu Brussel: 02 775 75 75, info@leefmilieu.brussels

Ingangen

De toegang tot het Rood Klooster kan via de Waversesteenweg (parking langs de autosnelweg) en langs de Rokloosterstraat.

Openbaar vervoer

BUS: 72 (halte(s) : ADEPS, Massarttuin, Roodklooster) - 34 (halte(s) : Tweesteenwegen)

Equipements

  • Speelplein
  • Moestuin
  • Toegang voor personen met een beperkte mobiliteit
  • Picknicktafel

Drie speeltuinen (3 tot 6 jaar en 6 tot 12 jaar),  informatieborden, taverne, zitbanken, vuilnisbakken.

Nature

Er was vroeger een zandsteengroeve op dit terrein. Op de plaats van de groeve groeit vandaag een vegetatie die typisch is voor kalkrijke gronden – uniek in het Zoniënwoud: belladonna, campanulaklokjes, liguster en zelfs orchideeën.

Een ondergelopen elzenaanplant staat op de plaats van een vroeger dichtgegooide vijver. De vele waterloopjes die erdoor stromen, het dode hout en het overal rondgeslingerde stormhout zijn een gunstig milieu voor de ontwikkeling van een gediversifieerde fauna en flora.

De vijvers van het Rood Klooster trekken veel watervogels aan, zoals fuut, blauwe reiger, ijsvogel, aalscholver, enz. Het is ook een broedplaats voor verschillende soorten beschermde kikvorsachtigen: bruine kikker, gewone pad, alpenwatersalamander, enz. Er zwemmen ook veel vissen. We vermelden brasem, zeelt, karper, voorn, rietvoorn, stekelbaars, rivierbaars, snoek en de zeldzame bittervoorn.

Er huizen ook 13 soorten vleermuizen op de site.

Fauna

staartmees
putter
groenling
sijs
boomblauwtje
boomkruiper
bruine sprinkhaan, tandradje
krasser
houtduif
kleine vos
zwarte kraai
roek
kauw
knobbelzwaan
huiszwaluw
grote bonte specht
middelste bonte specht
mandarijneend
laatvlieger
roodborst
carolina-eend
slechtvalk
boomvalk
sperwer
vink
keep
meerkoet
waterhoen
gaai
ijsvogel
citroenvlinder
boerenzwaluw
dagpauwoog
lantaarntje
zilvermeeuw
nijlgans
kokmeeuw
platbuik
viervlek
kleine vuurvlinder
bruin zandoogje
boomsprinkhaan
gewone meikever, mulder
grote gele kwikstaart
rosse vleermuis
gewone oeverlibel
koninginnenpage, koninginnepage
bont zandoogje
wilde eend
koolmees
huismus
aalscholver
fazant
zwarte roodstaart
krakeend
tjiftjaf
fitis
grote keizerlibel
ekster
groene specht
groot koolwitje
klein geaderd witje
klein koolwitje
ruige dwergvleermuis
gewone dwergvleermuis
fuut
icarusblauwtje
heggenmus
halsbandparkiet
oranje zandoogje
vuurjuffer
goudvink
waterral
bruine kikker
vuurgoudhaan
goudhaan
iepenpage, iepepage
boomklever
turkse tortel
bosuil
spreeuw
zwartkop
grasmus
braamsluiper
bloedrode heidelibel
bruinrode heidelibel
steenrode heidelibel
dodaars
bergeend
grote groene sabelsprinkhaan
sleedoornpage
witgat
alpenwatersalamander
winterkoning
koperwiek
merel
zanglijster
kramsvogel
atalanta
distelvlinder
bosrietzanger
landkaartje
blauwe reiger
tafeleend
kuifeend
kleine karekiet
canadese gans
gewone pad
buizerd
weidebeekjuffer

Flora

fluitenkruid
bosanemoon
bijvoet
eenstijlige meidoorn
zwarte els
eenbloemig parelgras
ruig klokje
pinksterbloem
gewone vogelkers
kruldistel
haagbeuk
groot heksenkruid
akkerdistel
kale jonker
duizendblad
noorse esdoorn
gewone esdoorn
koninginnenkruid
es
gevlekte aronskelk
gewone berenklauw
hulst
gele lis
paarse dovenetel
hondsdraf
gewone rolklaver en rechte rolklaver
hopklaver
grote veldbies
wolfspoot
grote wederik
sint-janskruid
herik
hazelaar
gewone margriet
madeliefje
zevenblad
slanke sleutelbloem
scherpe boterbloem
kruipende boterbloem
daslook
riet
grote kattenstaart
heelkruid
klein kruiskruid
look-zonder-look
tijmereprijs
grote vossenstaart
Lire plus

Geschiedenis

De wortels van het Rood Klooster liggen in de veertiende eeuw. Toen installeerden kluizenaars zich op deze relatief onherbergzame plek. Vanaf 1367 gaf de hertogin van Brabant hen toestemming om er cellen en een kapel te bouwen. Ze schonk hen ook gronden en de vijvers in de buurt.  In 1373 traden de monniken tot de orde van de Heilige Augustinus.

De naam ‘Roodclooster’ die het domein vanaf 1380 droeg, zou komen van de roodkleurige mortel die de muren van de kloostergebouwen bedekte. Een andere hypothese zegt dat het klooster en de kerk werden gebouwd op een ontgonnen – ‘gerooide’ – plek in het bos, vandaar de vroegere vorm ‘rooclooster’.

De hertogen van Brabant, en later de Boergondische prinsen, droegen met een groot aantal giften bij tot de groei van het Rode Klooster.

Rond de kloostergebouwen kwam een grote ommuring in baksteen, waarvan nog resten bestaan. De monniken draineerden het aanpalende moerasachtige gebied. Ze plantten er fruitbomen, wijnstokken en groenten. In de buurt lag ook een vijftiental vijvers, die ze gebruikten voor viskweek.

De priorij werd een knooppunt van spiritueel en artistiek leven. In de vijftiende eeuw vestigden de monniken hun reputatie met geïllustreerde en ingebonden manuscripten. De beroemde schilder Hugo Vander Goes bracht hier enkele jaren van zijn leven door.

Het Rood Klooster werd in 1572 geplunderd en gedeeltelijk verwoest. Het onderging in de volgende eeuw verschillende restauraties.

In 1784 verdreef de vervolging van de contemplatieve orden door keizer Jozef II, de monniken uit het Rood Klooster. In 1790 keerden zestien van hen terug en begonnen ze aan de restauratie van het gedeeltelijk vernielde klooster. Twee jaar later werden ze opnieuw gedwongen om de plek te verlaten.

Daarna diende het gebouw een tijd als legerkazerne, vervolgens als katoenweverij, ververij, atelier van een steenkapper en herberg. De Belgische Staat werd in 1910 eigenaar van het Rood Klooster en droeg het in 1992 over aan het Brussels Gewest.

Lire plus

Patrimonium

Monumenten

De Priorij (geklasseerd in 1965).

De Molenaarswoning (geklasseerd in 1961). Het gebouw dateert van de zestiende of zeventiende eeuw en werd gebruikt als wasplaats. In 1740 werd het herbouwd en aangepast tot molenaarswoning.

De Portierswoning zorgde voor de verbinding tussen de buitenwereld en het privédomein van de monniken. Ze dateert van de zestiende of zeventiende eeuw,maar werd in de achttiende eeuw meermaals verbouwd.  Het gebouw werd recent gerestaureerd  en is nu het onthaalcentrum voor de site.

De oude hoeve bestaat uit verschillende gebouwen die meestal van de achttiende eeuw dateren. Alleen het hoekgebouw met de booggewelven is geklasseerd. Het werd gebouwd als vervanging van de middeleeuwse boerderij.

De omwallingsmuur van de abdij was 700 meter lang. De helft ervan is overeind gebleven, maar een archeologische studie legde het volledige tracé bloot. De muur werd grotendeels gerestaureerd om het middeleeuwse karakter van het terrein volledig te herstellen.

De kunstenaarsateliers zijn een sterk aangepast en komen overeen met van een deel van de zuidelijke kloostervleugel.

De Bosgeestbron ontspringt aan de basis van de zandstenen muur waarop de herdenkingsplaat staat voor schilder René Stevens. Hij is de stichter van de  Liga van de Vrienden van het Zoniënwoud.

Museum

Het kunstencentrum van het Rood Klooster neemt een deel van de vroegere boerderij in en organiseert regelmatig tijdelijke tentoonstellingen.

Lire plus